Na een paar weken testen is het bijna zo ver: SMA systemen met een Sunny Home Manager kunnen straks automatisch de dynamische stroomprijzen van de EPEX spot markt aflezen. Daarmee kunnen ze batterijen en laadpalen aansturen op basis van de stroomprijs: extra voordeel dus! We kijken naar de werking en hoe u het kan instellen.
De koppeling tussen de Sunny Home Manager en de EPEX spot market betekent dat de Home Manager precies weet wat de stroomprijs is voor elke 15-minuten-periode. Als u een dynamische energiecontract heeft, dan is uw energietarief gebaseerd op de EPEX prijs: de energieleverancier gooit hier meestal nog ongeveer 2 cent bovenop voor hun eigen marge.
De Home Manager maakt een ingewikkelde berekening voor de komende dag: hij kijkt naar de stroomprijs, maar ook naar de verwachte opwekking van de zonnepanelen, en naar het verwachte energieverbruik in huis. Meestal is de stroomprijs ’s nachts het laagst. Daarom zou hij kunnen besluiten om de batterij in de nacht vol te laden. Maar hij wil ook ruimte in de batterij overhouden voor overdag, als de zonnepanelen volop staan te leveren. Daarom probeert hij in te schatten hoeveel stroom er wordt gebruikt op de dure uren in de ochtendspits (ongeveer 7-10 uur). Deze hoeveelheid gaat hij dan zoveel mogelijk in de batterij laden. Na de dure ochtendspits zal hij de ‘overtollige’ zonnestroom gebruiken om de batterij weer zoveel mogelijk op te laden, want die ‘gratis’ zonnestroom wil je zoveel mogelijk gebruiken voor de dure avond-periode (ongeveer 4-9 uur ’s avonds). En zodra de batterij na de avond (bijna) leeg is, zal hij midden in de nacht weer beginnen met opladen met goedkope stroom uit het net voor de volgende ochtend.
Figuur 1: In de SMA Energy App wordt de dynamische stroomprijs getoond, afkomstig van de EPEX spot markt
Een optimale aansturing is hiermee afhankelijk van een goede weersvoorspelling èn van een goede inschatting van het verbruik in de woning. De weersvoorspelling komt binnen via het monitoringportaal: SMA krijgt de data van één van de grote meteo-bedrijven. Het verbruik wordt ingeschat op basis van de verbruikspatronen van de woning.
De Sunny Home Manager analyseert het stroomverbruik en begint na enige tijd patronen te herkennen, dankzij een ‘zelf-lerend algoritme’ (een soort A.I.). Zo weet het systeem na een tijdje dat er bijvoorbeeld op maandagochtenden altijd een periode is met veel stroomverbruik tussen 8 en 10, maar dat daarentegen het verbruik op de vrijdagmiddag meestal veel lager is. Door de verwachte productie en het verwachte verbruik met elkaar te combineren, weet het systeem ongeveer hoeveel batterijcapaciteit er mag worden benut voor het opslaan van goedkope stroom uit het net. Die capaciteit wordt vervolgens op de goedkope momenten gevuld met netstroom.
Figuur 2: Het systeem maakt een voorspelling van de opwekking en het verbruik voor de komende uren en dagen
Bij de systemen die mee hebben gedaan aan de ‘bèta-tests’ zien we dat er veel minder stroom van het net wordt afgenomen op de dure momenten, zoals in onderstaande figuur 3 te zien is. Daarentegen wordt er vooral ’s nachts netstroom gekocht om de batterij mee te vullen. Soms moet daar overdag nog een beetje stroom bij, wanneer de zonnepanelen door slecht weer weinig bijdragen.
Figuur 3: Netstroom wordt alleen maar afgenomen wanneer de prijzen laag zijn. Op de dure uren in de ochtend- en avondspits wordt afname vermeden: dit levert een flinke besparing op
In de SMA Energy App kunt u het allemaal bekijken: de lading en ontlading van de batterijen, de verwachte en werkelijke opbrengst en het verwachte en werkelijke verbruik, en de dynamische stroomprijzen. Hoeveel geld u nou precies heeft bespaard is er niet goed uit te halen, maar hopelijk komt dat nog met een nieuwere versie in de toekomst.
De Sunny Home Manager gebruikt de stroomprijs niet alleen om te bepalen wanneer de thuisbatterij moet worden geladen, maar ook wanneer de elektrische auto via de SMA laadpaal het beste kan worden volgepompt. Zo kunnen gebruikers op de SMA Energy App tegenwoordig kiezen voor de optie ‘Laden met kostenlimiet’. Het systeem zorgt er dan voor dat de auto alléén wordt geladen wanneer de uiteindelijke stroomprijs niet boven een (zelf-gekozen) grens uitkomt. De prijs is een combinatie van de marktprijs en de waarde van de stroom van de zonnepanelen. Maar ook bij het laden ‘met doelstelling’ houdt het systeem rekening met de marktprijs en weet u dat uw auto op de gunstigst mogelijke manier wordt geladen.
De nieuwe functie is alleen maar van toepassing als u een dynamisch energiecontract heeft bij uw energieleverancier, anders heeft het geen zin om het in te stellen (zoals bij een ‘vast’ of ‘variabel’ energiecontract). Wanneer de functie eenmaal voor iedereen beschikbaar is (en dat wordt pas in maart ergens verwacht), dan ziet u op ennexOS een optie verschijnen die er tot dusverre niet was. Door te klikken op ‘Configuratie’ en vervolgens op ‘Tarieven’, komt u uit bij ‘Stroomtarief’. Tot nu toe kunt alleen kiezen uit een vast tarief of een ‘tijdgestuurd’ tarief, d.w.z. verschillende handmatig ingegeven tarieven voor verschillende uurblokken. Maar in de nabije toekomst krijgt u nog een derde optie, namelijk ‘Dynamisch’. Het systeem neemt dan de EPEX prijzen als basis, en u kunt zelf nog de opslag van uw energieleverancier hieraan toevoegen.
We verwachten dat veel van onze klanten met thuisbatterijen gaan kiezen voor een dynamische energiecontract, en dus ook voor deze functie zodra die beschikbaar is. De functie maakt het eenvoudig om de investering in een thuisbatterij nog beter te laten renderen, zonder dat u zelf hoeft in te stellen dat de batterij ’s nachts moet gaan laden. Volgende maand zullen we hoogstwaarschijnlijk meer details hebben; houd dus de nieuwsbrief in de gaten en doe mee aan deze spannende volgende fase van de energietransitie!