Nederlands
6 min Leestijd Het gebeurt niet vaak, maar soms duikt de stroomprijs op de spotmarkt zó ver omlaag dat je zou moeten betalen voor teruglevering! 1 mei 2026 was zo’n dag: de minimumprijs was op die dag minus 50 cent per kWh. Dat betekent dat mensen met een dynamisch contract van hun energieleverancier op dat moment ongeveer 36 cent per kWh (= - 50 + 14 cent belastingen) moesten betalen voor de energie die ze terugleverden. Wat betekent dat voor u en hoe kunnen we het beste omgaan met zo’n situatie?
Op 1 Mei dook de stroomprijs verder onder nul waardoor er voor teruglevering moest worden betaald tussen 12 en 4 (bron: Easy Energy)
Eerst even wat context: negatieve stroomprijzen komen voor wanneer het aanbod aan stroom groter is dan de vraag. Het aanbod is hoog wanneer er zowel veel zon is, als veel wind: dan wordt het stroomnet overspoeld met stroom vanuit zonnepanelen en windturbines. Wat betreft de vraag naar stroom: die is in het weekend, of op vakantiedagen, overdag laag. 1 Mei was echter een vrijdag, en een gewone werkdag bij ons. Maar in de rest van Europa is 1 mei een vrije dag: het overschot aan stroom kon daarom niet naar onze buurlanden worden geëxporteerd, want die hadden er geen behoefte aan. Resultaat: de prijs zakte diep onder nul.
Een gemiddeld PV systeem zou op die dag normaal gesproken misschien zo’n 7 kWh hebben teruggeleverd tegen die negatieve prijzen tussen 12 uur en half vier. Tegen gemiddeld -25 cent over die periode, zou het verlies vanwege de negative prijzen daarom zo’n €1,75 hebben bedragen. Niet direct een enorme aderlating, maar toch: het voelt niet lekker om onnodig geld weg te gooien.
De meeste mensen die een dynamisch stroomtarief hebben afgesloten bij hun energieleverancier, doen dat omdat ze thuisbatterijen hebben. En de meeste van onze klanten met thuisbatterijen hebben een SMA systeem, waarbij de Sunny Home Manager de boel aanstuurt op basis van die tarieven.
Wat we hebben gezien op 1 mei is dat wanneer de Sunny Home Manager de baas is in een systeem, hij de teruglevering niet helemaal stopt wanneer de prijs negatief is. Wat hij wèl probeert te doen, is de batterij zoveel mogelijk laden. Dat betekent dat in de morgen, totdat de stroomprijs in de rode cijfers duikt, het overschot aan stroom aan het net wordt teruggeleverd (en niet opgeslagen). Vanaf het moment dat de prijs onder nul zakt, wordt de batterij gevuld, zowel met zonnestroom als met netstroom. Maar zodra de batterij vol is, wordt het overschot toch weer teruggeleverd aan het net, ondanks het feit dat dat op dat moment geld kost in plaats van oplevert.
Hier zien we wat er gebeurt bij heel negatieve stroomtarieven. Tot ongeveer 12 uur werd er nog teruggeleverd (geel), vervolgens werd de batterij snel opgeladen met zowel nestroom (rood) als zonnestroom (groen). Toen de batterij vol was, werd er alsnog teruggeleverd (bron: ennexOS)
De enige manier om op dat moment kosten te voorkomen, is om zèlf de teruglevering te stoppen of de omvormer helemaal uit te zetten. Via deze link vindt u de stappen om dit handmatig te doen (en niet vergeten om ze weer ongedaan te maken als de stroomprijs weer positief wordt!)
Voor SMA systemen zonder Home Manager in de meterkast geldt dat de omvormers ook op afstand kunnen worden uitgezet, via de website ennexOS. Meer details zijn te vinden in dit artikel.
SolarEdge heeft een simpele, geautomatiseerde oplossing bedacht voor deze momenten: via de My SolarEdge app kunt u aangeven dat u een dynamisch tarief heeft. Wanneer de prijs negatief wordt, valt de omvormer vanzelf uit, en wanneer de prijs weer positief wordt, start hij vanzelf weer op. Heel gemakkelijk dus! Meer informatie over dit systeem is hier te vinden.
Bij SolarEdge kan een PV-omvormer automatisch uitvallen wanneer de stroomprijs laag is
Een nieuwe ontwikkeling m.b.t. de dynamische tarieven is een functionaliteit die door SMA de ‘Energy Maximizer’ wordt genoemd. Wanneer deze functie wordt aangezet dan kunt u in ennexOS een dynamisch tarief kiezen voor teruglevering (en niet meer alleen maar voor afname, zoals nu). Het systeem kan vervolgens ook actief terugleveren vanuit de batterijen naar het net, wanneer het teruglevertarief zodanig hoog is dat zoiets de moeite waard wordt. Ook kan de Energy Maximizer er wèl voor zorgen dat de zonnepanelen niets meer aan het net terugleveren als de terugleverprijs negatief is door de PV panelen als het ware ‘af te knijpen’.
De functie is al bij een aantal test-klanten uitgerold en wordt binnenkort officieel geïntroduceerd, maar let op: ze gaan er geld voor vragen! Het zou gaan om zo’n €7 per maand aan abonnementskosten. Er zou wel eerst een gratis proefperiode van 90 dagen mogelijk zijn, dus u kunt dan t.z.t. kijken of het de moeite waard is om deze functie aan te schaffen. Zodra de functie voor iedereen beschikbaar is zullen we daarover schrijven in de nieuwsbrief.
Met negatieve tarieven kunt u de auto volladen en nog geld toe krijgen ook!
Ook de auto laden op momenten dat de prijs negatief is, is natuurlijk ideaal: zeker nu de prijzen aan de pomp zo hoog zijn, is het bijzonder prettig dat u een elektrische auto kunt laden en daar ook nog eens voor betaald wordt! Als het goed is, wordt ook dit automatisch geregeld door de Sunny Home Manager (mits alles op ennexOS goed is ingevuld). We zijn benieuwd naar uw ervaringen; als u met ons wilt delen hoe het wel/niet heeft gewerkt volgens verwachting, dan horen we dat graag!
We verwachten niet dat zwaar negatieve stroomprijzen op de EPEX markt heel vaak zullen voorkomen: vorig jaar ging het alles bij elkaar slechts om een handvol dagen. Maar slimme manieren om met dynamische prijzen om te gaan zijn uiteraard welkom. U helpt zo om het stroomnet stabiel te houden en helpt ook nog eens uw eigen portemonnee. Zonnefabriek blijft kijken naar wat er allemaal wel en niet kan: zit er wat interessants bij, dan bent u de eerste die het hoort!
