Zonnestroom systemen in de problemen door hoge netspanning

Wat is het en wat kunnen we eraan doen?

Zonnestroom systemen in de problemen door hoge netspanning

In sommige gebieden in Nederland staan er gelukkig inmiddels heel veel zonnepanelen, vooral in het Noorden (vanwege de subsidies in verband met aardbevingsschade). Nu duiken er in de media verhalen op over problemen in het net, waardoor systemen in storing komen te staan. Hoe zit dat nu precies?

Hessel van den Berg
01 juli 2016

Zonnepanelen produceren gelijkstroom, die door de omvormer wordt omgezet in wisselstroom. De stroom wordt door de omvormer in het net geïnjecteerd. Het net absorbeert alle stroom die binnenkomt en verspreidt dat weer naar andere afnemers van elektriciteit.

Als er op een bepaald moment heel veel stroom (in Ampère) in het net wordt geïnjecteerd, terwijl er op hetzelfde moment heel weinig vraag is, dan leidt dat ertoe dat de spanning (in Volt) gaat oplopen. Je kunt het vergelijken met de druk in een waterleidingsysteem, waar op verschillende plaatsen water wordt ingevoerd. Zolang er ook op andere plaatsen water wordt afgetapt, zal de druk gelijk blijven. Op het moment dat er veel water bij wordt gevoerd, terwijl er weinig water wordt afgenomen, en de leidingen niet dik genoeg zijn om het water verder weg te brengen, dan loopt de druk op. In een elektriciteitsnetwerk kun je de spanning (in Volt) zien als een soort druk. Normaal gesproken is de netspanning ongeveer 230 Volt, maar als er veel vermogen bij wordt geduwd terwijl het niet goed weg kan, gaat de spanning langzaam omhoog.

Op zich geen probleem, want de spanning varieert altijd een beetje. Op momenten dat iedereen tegelijk lampen en koffiezetapparaten aanzet, zakt de spanning een beetje, en als in kantoren of fabrieken iedereen tegelijk naar huis gaat en de toestellen uitzet, dan stijgt de spanning weer.

netwerk

De netbeheerders zorgen ervoor dat de spanning in het net rond de 230 Volt blijft. Ze doen dat vooral door ervoor te zorgen dat in de transformatorstations overal in het land voldoende capaciteit is om energie van de hoogspanningsleidingen af te halen en in het laagspanningsnet te duwen. Maar met de komst van zonnepanelen is het systeem iets veranderd: het vermogen komt niet meer alleen vanaf de hoogspanningsleidingen naar de huizen, maar komt nu ook van de huizen zelf. Dat betekent dat op sommige plaatsen op sommige momenten de spanning kan oplopen.

De netbeheerders zijn verplicht te zorgen voor een spanning die niet hoger is dan 10% boven de normale spanning. Bij 230 Volt is dat dus 230 x 1,10 = 253 Volt. Als de spanning te hoog wordt, kunnen bepaalde elektrische toestellen iets sneller slijten. Vaak gebeurt dat pas als er langere tijd hoge spanning op de toestellen staat.

Omvormers die stroom terugleveren, meten de netspanning. Wanneer de netspanning die de omvormer meet, boven de 253 Volt komt, dan houdt de omvormer meteen op met invoeren, en gaat hij in storing. Technisch gezien zou de omvormer prima kunnen werken bij hogere netspanning, maar de instelling in het toestel zorgt ervoor dat hij ermee ophoudt. De waarde van 253 Volt is o.a. bepaald in de Netcode Elektriciteit.

Vaak zien we de problemen met netspanning ontstaan op specifieke momenten: Zonnige zondagen bijvoorbeeld, wanneer winkels, kantoren en fabrieken in de nabije omgeving geen stroom verbruiken, terwijl de panelen veel produceren.

Wat kunnen we doen om problemen te vermijden?

De Zonnefabriek is zich terdege bewust van de netspanningsproblemen in sommige gebieden. Wat er in eerste instantie aan gedaan kan worden, is om in ieder geval te zorgen dat er tussen de omvormer en de meterkast zo weinig mogelijk weerstand is: Zorg dat de elektriciteitskabel tussen omvormer dik genoeg is om het vermogen snel af te voeren. Hoe verder de omvormer van de meterkast af staat, des te dikker is de kabel die gebruikt wordt.

Verder is het belangrijk dat de netbeheerder op de hoogte is van het probleem. Netbeheerders kunnen in gebieden met veel zonnepanelen extra (dikke) leidingen en transformatoren aanleggen om de spanning te stabiliseren.

Voor de bewoner zelf is er niet zoveel dat u kunt doen om problemen te voorkomen, behalve zorgen dat u stroom afneemt op het moment dat het geproduceerd wordt: Als toestellen zoals wasmachines en vaatwassers aan staan, dan zakt de spanning een klein beetje naar beneden.

In uitzonderlijke gevallen kan ook de instelling van de omvormer worden gewijzigd: de spanning waarop de omvormer afslaat, kan dan in plaats van op 253 Volt, een paar volt hoger worden ingesteld. Hiervoor is echter wel toestemming nodig van de netbeheerder, omdat de omvormer dan niet meer staat ingesteld volgens de in Nederland geldende normen.

Weten wat bij u mogelijk is?

Vraag vrijblijvend advies aan
Advies aanvragen

Gerelateerd nieuws

Nieuws berichten
2018-07-05
Het NRC berichtte deze week over zonnestroom installaties die minder opbrengen dan verwacht, en wat de mogelijke oorzaken daarvan zijn. Zonnefabriek is blij met de conclusie in het artikel dat het loont om alert te zijn op de opbrengst, want alleen dan weet u of alles wel goed werkt.

lees meer ›
2018-03-06
We krijgen regelmatig vragen van klanten over het schoonmaken van zonnepanelen. Daarom bieden we onze klanten nu 10% korting op een professionele schoonmaak van de panelen door Solar Cleaners Nederland. Is reiniging van de panelen voor uw installatie ook interessant?

lees meer ›
2017-07-03
Juni 2017 was een uitzonderlijk warme maand, met heel zonnige dagen en een temperatuur die vaak opliep tot boven de 25 graden. Toch zien veel mensen dat het vermogen van hun zonnepanelen geen records breekt: Integendeel, de maxima liggen soms lager dan in april. Hoe kan dat?

lees meer ›