Ik wil advies

Zonnepanelen tijdelijk uitzetten als de stroomprijs negatief is

Wanneer heeft dat zin en kan dat ook op afstand gebeuren?

Zonnepanelen tijdelijk uitzetten als de stroomprijs negatief is

Zonnepanelen uitzetten als de stroomprijs negatief is, kan dat? Zo ja, hoe gaat dat in zijn werk? En: kan het ook op afstand? We leggen de opties uit.

Hessel van den Berg
14 april 2024

Het voorjaar is aangebroken, hoera! Daarmee hebben we gelukkig meer dagen met veel zon en dus meer zonne-energie in het elektriciteitsnetwerk. Daarnaast waait de wind ook nog stevig door en dat betekent: veel meer stroom uit alle windturbines op land en in de Noordzee. Het gevolg is dat er op sommige momenten zóveel stroom uit hernieuwbare bronnen komt, dat op de elektriciteitsmarkt de prijzen omlaag tuimelen. Soms hebben we zelfs te maken met negatieve stroomprijzen, met name in de weekenden en tijdens vakanties, wanneer er sowieso al minder stroom wordt afgenomen.

Die negatieve stroomprijzen zorgen voor heel wat berichten in de media. Want als de stroomprijs negatief is, dan zou je in principe betaald worden als je stroom verbruikt, in plaats van zelf voor de stroom te moeten betalen. Voor sommige mensen is dat een reden om over te stappen van een vast energiecontract (met vaste prijzen per kilowattuur), naar een ‘dynamisch’ energiecontract, met prijzen die per uur veranderen en gebaseerd zijn op de marktprijzen voor elektriciteit.

Mensen met een dynamische energiecontract èn zonnepanelen op het dak hebben nog een extra reden om te letten op negatieve stroomprijzen. Want een negatieve prijs voor afname van stroom betekent in principe ook een negatieve prijs voor teruglevering van stroom: voor elke kWh die u terug naar het net laat vloeien, zou u dan geld moeten betalen, in plaats van er geld voor te ontvangen. Echt niet!, denken veel mensen natuurlijk, dan zet ik mijn zonnepanelen wel even uit! Dat is toch een heel logische gedachte?

Zonnepanelen uit bij negatieve prijzen, logisch toch?

Inderdaad, als de prijs echt negatief wordt, dan is het logisch om de zonnepanelen even uit te zetten. Maar let op: het gaat dan wel om de ‘all-in’ prijs die negatief moet zijn, en niet slechts om de inkoopprijs op de elektriciteit markt. De ‘all-in’ prijs voor stroom is gelijk aan de inkoopprijs plus een aantal belastingen. Dit extra bedrag dat bovenop de inkoopprijs komt, ligt rond de 15 à 18 cent. Dat betekent dat pas wanneer de inkoopprijs voor stroom beneden de min 15 à 18 cent per kWh komt, er echt sprake is van negative stroomprijzen. Zolang de all-in prijs nog maar iets boven nul uitkomt, heeft het geen zin om de zonnepanelen uit te zetten. De salderingsregeling zorgt ervoor dat elke teruggeleverde kWh precies net zoveel waard is als wat u ervoor moet betalen; zolang de all-in afnameprijs boven nul is, dan is de terugleverprijs dat ook!

Onderstaande plaatjes geven dit duidelijk aan: links ziet u de kale stroomprijzen voor 13 april 2024. Tussen 11 en 17 uur zijn de prijzen negatief. Maar als u het schuifje rechtsboven zet op ‘toon all-in prijs’, dan blijkt dat er op geen enkel moment gedurende dag werkelijk van negatieve afnameprijzen sprake is geweest. Deze plaatjes zijn afkomstig van aanbieder ‘energy zero’, maar bij dynamische energiecontracten zijn de tarieven voor alle aanbieders min of meer gelijk. Sommige aanbieders maken de ‘all-in’ prijzen echter minder helder zichtbaar voor hun klanten..

Dynamische stroomtarieven op 13 april 2024 bij energie-aanbieder 'Energy Zero' Links de kale inkoopsprijzen, die een aantal uur negatief waren; rechts de 'all-in' tarieven die de hele dag boven nul bleven (bron: Energy Zero)

Dynamische stroomtarieven op 13 april 2024 bij energie-aanbieder 'Energy Zero' Links de kale inkoopsprijzen, die een aantal uur negatief waren; rechts de 'all-in' tarieven die de hele dag boven nul bleven (bron: Energy Zero)

Zonnepanelen uitzetten, kan dat?

Dynamische tarieven die zó laag zijn dat het de moeite waard is om zonnepanelen uit te zetten, dat komt dus niet zo vaak voor. Maar mòcht het nou eens voorkomen, dan is het goed om te weten hoe u de zonnepanelen ‘uit kan zetten’. Uitzetten gaat altijd via de omvormer: als deze uit staat, dan wordt er ook geen stroom uit de panelen opgewekt. U kunt de omvormer handmatig uitschakelen als u in de buurt bent. Voor SolarEdge omvormers gaat dat door het pinnetje dat aan de onderkant zit van 1 naar 0 te zetten (zie het plaatje hieronder).

Op SolarEdge omvormers zit onderaan een pinnetje dat op 1 of 0 kan worden gezet: 0 betekent: omvormer staat uit

Op SolarEdge omvormers zit onderaan een pinnetje dat op 1 of 0 kan worden gezet: 0 betekent: omvormer staat uit

Voor SMA omvormers kunt u het beste de omvormer aan de AC-kant uitzetten. Als er een ‘werkschakelaar’ bij de omvormer is gemonteerd, zoals in bijgaand plaatje, dan kunt u die uitzetten. Anders kunt u de ‘groep zonnestroom’ in de meterkast omlaag zetten.

Voorbeelden van SMA omvormers met verschillende typen werkschakelaars, aangegeven door de rode pijlen. Door de werkschakelaar op 0 te zetten, wordt de omvormer uitgezet

Voorbeelden van SMA omvormers met verschillende typen werkschakelaars, aangegeven door de rode pijlen. Door de werkschakelaar op 0 te zetten, wordt de omvormer uitgezet

Kunnen zonnepanelen ook op afstand worden uitgezet?

Op afstand uitzetten is soms ook mogelijk, maar niet altijd! We zetten hier de mogelijkheden op een rijtje.

Voor systemen met SolarEdge omvormers : U kunt de omvormers automatisch laten uitschakelen via de ‘MySolarEdge’ app. De uitleg wordt gegeven in dit filmpje op Youtube. Vergeet niet om de extra kosten per kWh op te geven (m.a.w. het verschil tussen de inkooprijs en de all-in prijs)!

In de SolarEdge app kunt u het uitzetten van de omvormer bij negatieve stroomprijzen automatisch instellen: volg de instructie video op Youtube voor meer informatie

In de SolarEdge app kunt u het uitzetten van de omvormer bij negatieve stroomprijzen automatisch instellen: volg de instructie video op Youtube voor meer informatie

Voor systemen met SMA omvormers inclusief de Sunny Home Manager: SMA omvormers kunnen weliswaar niet via Sunny Portal uit worden gezet, maar als er een Sunny Home Manager is geïnstalleerd, kunt u wel via Sunny Portal de teruglevering op 0 zetten. Dan wordt er nog wel stroom geproduceerd door de zonnepanelen, maar niet méér dan er op dat moment in de woning wordt verbruikt. Er vindt daardoor geen teruglevering plaats naar het. Dit bereikt u door in de Sunny Portal te gaan naar ‘Configuratie’, vervolgens naar ‘Installatie-eigenschappen’ en dan naar het tabblad ‘parameters’. Scroll helemaal naar benden en klik op ‘bewerken’. Onder het kopje ‘Bewerking van de teruglevering van werkelijk vermogen’ kunt u vervolgens instellen dat er 0 kW (of 0%) wordt teruggeleverd. Vergeet niet om onderaan de pagina op ‘opslaan’ te klikken. Wanneer de stroomprijs weer positief wordt, moet u natuurlijk niet vergeten bovenstaande weer ongedaan te maken!

Als u batterijen heeft in uw SMA systeem, dan kunt u deze batterijen ook nog eens slim opladen, rekening houdend met de weersvoorspelling. Dit valt in te stellen bij ‘Configuratie’, vervolgens ‘Overzicht apparaten’ en dan naar de ‘Eigenschappen’ van de Sunny Home Manager. Klik op ‘bewerken’ onderaan de pagina en ga vervolgens naar het kopje ‘SMA SMART HOME instellingen’. Hier kunt u kiezen voor ‘Geprognotiseerd laden van de batterij’.

Via Sunny Portal kan voor systemen met een Sunny Home manager de teruglevering op 0 worden gezet. U vindt deze mogelijkheid onder het tabblad 'parameters' in het menu 'Installatie-eigenschappen'

Via Sunny Portal kan voor systemen met een Sunny Home manager de teruglevering op 0 worden gezet. U vindt deze mogelijkheid onder het tabblad 'parameters' in het menu 'Installatie-eigenschappen'

Voor systemen met SMA omvormers die zijn aangemeld op ennexOS: Deze kunnen wel op afstand worden uitgezet, maar alleen door iemand met de rol van 'beheerder'. Dit werkt door in het ennexOS portaal in te loggen en links op het tandwieltje te klikken voor het menu ‘configuratie'. Klik vervolgens op ‘Parameterinregeling Apparaten’. Een blauwe knop verschijnt met de tekst ‘Installatieparameter-assistent’: klik hierop. U komt nu in een menu met drie stappen. In de eerste stap selecteert u de omvormer. In de tweede stap krijgt u een lijst met parameters te zien. Type in de zoekbalk ‘bedrijfstoestand’. Nu verschijnt de ‘Alg. Bedrijfstoestand’, die op de waarde ‘start’ staat. U kunt deze waarde wijzigen van ‘start’ naar ‘stop’. Door op ‘verder’ te klikken wordt de nieuwe waarde aangenomen: de omvormer gaat uit.

Systemen met SMA omvormers die op de Sunny portal zijn aangesloten zonder een Sunny Home Manager, kunnen op dit moment nog niet op afstand worden teruggerekend of uitgezet. In de loop van dit jaar worden echter alle systemen overgezet van de Sunny Portal naar ennexOS.

SMA systemen die op het platform 'ennexOS' staan aangemeld, kunnen via de 'installatieparameter-assistent' op afstand uit worden gezet, maar alleen door iemand met de rechten van een 'beheerder', niet een 'gebruiker'.

SMA systemen die op het platform 'ennexOS' staan aangemeld, kunnen via de 'installatieparameter-assistent' op afstand uit worden gezet, maar alleen door iemand met de rechten van een 'beheerder', niet een 'gebruiker'.

Wellicht ten overvloede, maar nogmaals: het zal nog maar zelden de moeite waard zijn om omvormers echt uit te zetten - pas als de ‘all-in’ prijs echt onder nul zakt. Dat gebeurt echt nog maar zelden: dit jaar bijvoorbeeld tot nu toe nog helemaal niet! Maar het is wel prettig om te weten wat er mogelijk is. Er komen steeds nieuwe ontwikkelingen bij; als er weer nieuws is, zullen we u dat zeker laten weten!

Weten wat bij u mogelijk is?

Vraag vrijblijvend advies aan
Advies aanvragen

Gerelateerd nieuws

Nieuws berichten
2024-03-10
Netbeheerders en energieleveranciers zien het liefst dat mensen met zonnestroom hun zelf-consumptie, oftewel ‘eigenverbruik’ zoveel mogelijk verhogen. Hoe werkt dat en wat zijn de opties voor thuis?

lees meer ›
2023-11-09
Zonnepanelen zijn de afgelopen tijd minder populair geworden, maar waarom eigenlijk? Er zijn geruchten dat zonnepanelen minder rendabel zouden zijn, maar klopt dat wel? In een uitzending van EenVandaag geeft onze directeur David zijn visie hierop. In onderstaande interview vertelt hij waarom dit onderwerp genuanceerder is dan het soms lijkt.

lees meer ›
2021-09-06
Vorig jaar kregen we het prachtige nieuws dat het aantal huishoudens met zonnepanelen de miljoen aantikte. Sinds afgelopen week staat de teller op 1,5 miljoen. Geweldig nieuws! Toch zijn we er nog niet.

lees meer ›