Hoeveel opslag is nodig met alleen zon en wind als stroombron?

Wat zijn de opties voor reserve-stroom?

Hoeveel opslag is nodig met alleen zon en wind als stroombron?

Hoewel nog steeds het overgrote deel van onze stroom afkomstig is uit niet-hernieuwbare bronnen, kijkt het KNMI al naar de toekomstige situatie waarin zon en wind praktisch alle stroom leveren: hoe zorgen we dat we de dagen met ‘energieflauwte’ overleven?

Hessel van den Berg
08 april 2021

Stroom uit hernieuwbare bronnen vormt een almaar groeiend deel van onze elektriciteitsvoorziening, en dan met name stroom uit windturbines en zonnepanelen. Zoals bekend is die stroom afhankelijk van het weer: als er niet genoeg zon of wind is, dan moeten de andere vormen van stroomproductie, zoals fossiele elektriciteitscentrales, het gat dichten.

In het huidige systeem is dat geen probleem, maar het is de bedoeling dat we steeds méér hernieuwbaar en steeds minder fossiel gaan doen. Consequentie is dan, dat we op zonnige en winderige dagen stroom ergens opslaan, om het later weer ter beschikking te stellen. Maar hoeveel opslagcapaciteit hebben we dan nodig, en hoe gaan we dat doen?

Energieflauwte

Bij het KNMI hebben ze onderzocht hoe vaak het volgens de statistieken zal voorkomen dat er te weinig zon en wind zal zijn, en hoe lang zo’n periode van ‘energieflauwte’ dan maximaal zal duren. Het leuke aan wind- en zonne-energie is dat ze vaak complementair zijn: op de dagen dat de zon niet schijnt, waait het vaak juist heel hard, en omgekeerd is het op windstille dagen juist vaak zonnig. We zien bijvoorbeeld in onderstaande grafiek van energieopwek.nl dat in de wintermaanden, wanneer de zonnepanelen weinig bijdragen, de windturbines juist extra hard draaien.

Gemiddeld vermogen van verschillende stroombronnen in Nederland per maand over het jaar 2020. Te zien is dat in de wintermaanden wind (blauw) domineert, terwijl in de zomer de zonnepanelen (geel) het overnemen

Gemiddeld vermogen van verschillende stroombronnen in Nederland per maand over het jaar 2020. Te zien is dat in de wintermaanden wind (blauw) domineert, terwijl in de zomer de zonnepanelen (geel) het overnemen

Maar desondanks zijn er natuurlijk ook dagen dat zowel zonnepanelen als windturbines niks te doen hebben. Volgens het onderzoek van het KNMI zou je in een scenario waarin er in Nederland meer dan genoeg zonnepanelen en windturbines staan om ruim aan de volledige stroomvraag te kunnen voldoen, nog in elk geval een reserve-opslag moeten hebben ter grootte van 8 maal het daggebruik. Zo’n periode dat er 8 dagen achter elkaar niet genoeg stroom uit hernieuwbare bronnen zou komen, zou eens in de 30 jaar voorkomen.

Hoe doe je dat dan, de volledige vraag naar stroom in heel Nederland gedurende 8 dagen allemaal ergens opslaan? Dat wordt nog best een zware klus!

Een bekende manier om stroom te bewaren is natuurlijk opslag in batterijen. Dat kan op veel manieren, zowel bij mensen thuis als in grote centrale batterijen. Het aantal batterij-installaties neemt hand over hand toe, maar voor 8 maal het daggebruik van heel Nederland heb je wel héél veel batterijen nodig. Waarschijnlijk moet daar wel nog een andere methode voor opslag bij.

centrale batterij van SMA op St Eustatius

centrale batterij van SMA op St Eustatius

Waterstof

Wat de laatste tijd steeds meer in het nieuws komt, is de productie van ‘groene waterstof’. Door middel van elektrolyse wordt water met behulp van elektriciteit gesplitst in zuurstof en waterstof. Dat waterstof wordt vervolgens opgeslagen en later weer gebruikt om stroom van te maken (in een zogenaamde ‘brandstofcel’). Op die manier kan overtollige wind- en zonnestroom worden omgezet in energie die lang bewaard kan worden en ook nog eens over lange afstanden kan worden getransporteerd. Op veel plekken in de wereld, en ook in Nederland, worden plannen gemaakt voor grootschalige productie en opslag van deze ‘groene waterstof’.

Het duurt nog wel even voordat het zo ver is dat we die grootschalige opslag nodig hebben; eerst maar eens stug doorgaan met het leggen van zonnepanelen op al die lege daken. Maar het is goed om te weten dat de technologische innovatie niet stil staat en dat er nu al wordt gewerkt aan oplossingen om ook in een 100% hernieuwbare wereld de lichten aan te houden.

Weten wat bij u mogelijk is?

Vraag vrijblijvend advies aan
Advies aanvragen

Gerelateerd nieuws

Nieuws berichten
2021-02-26
Het is weer zo ver: op 17 maart kunnen we stemmen voor de Tweede Kamer en daarmee onze invloed uitoefenen op de toekomst van ons land. U, als geïnteresseerde persoon, wil natuurlijk weten wat de partijen allemaal van plan zijn als het gaat om zonne-energie. We zochten het voor u uit.

lees meer ›
2021-01-30
De laatste cijfers over het totaal opgestelde vermogen aan zonnepanelen in Nederland zijn om blij van te worden. We delen ze daarom graag met u.

lees meer ›
2020-12-06
Crisis of niet: de zonne-energie blijft maar groeien. Volgens de IEA zouden we binnen 5 jaar al minstens aan 22 GW zonnepanelen zitten. Hoeveel is dat eigenlijk?

lees meer ›