Gasfabriek wordt Zonnefabriek

Gasfabriek wordt Zonnefabriek

Gasfabriek wordt Zonnefabriek

Op het dak van de gashouder van de oude Westergasfabriek in Amsterdam zijn 1024 zonnepanelen geplaatst door de Zonnefabriek in opdracht van Ecostroom. Een prachtig project op een historisch bouwwerk waar we graag even bij stilstaan.

Hessel van den Berg
31 augustus 2018

Naast duizenden ‘gewone’ huis-tuin-en-keuken installaties heeft Zonnefabriek over de jaren ook al vele grotere projecten door het hele land gerealiseerd; op bedrijfsgebouwen, boerenschuren en daken van metrostations bijvoorbeeld. Recentelijk hebben we weer een groot project opgeleverd in onze thuisstad Amsterdam: Het dak van de gashouder is nu een Zonnefabriek geworden die zo’n 248.000 kWh per jaar aan schone stroom gaat opwekken!

zonnepanelen gashouder

Van gasopslag naar cultuurplek

De Westergasfabriek stamt uit 1883 en werd destijds gebouwd om gas te produceren uit steenkool. Dat gas werd vervolgens in eerste instantie voor de verlichting gebruikt, en later als ‘stadsgas’ ook naar woningen gebracht. Toen in de jaren 60 aardgas werd gevonden in Groningen, werden gasfabrieken snel overbodig en werden ze stilgelegd, zoals ook de Westergasfabriek in 1967. De gashouder is slechts één van de vele gebouwen op het terrein; het is een groot cirkelvormig gebouw uit 1903 waar vroeger een constructie bovenop stond waarvan de hoogte aangepast kon worden, om variable hoeveelheden van het geproduceerde stadsgas op te slaan. Na een uitgebreide sanering van het vergiftigde terrein eromheen werd het vijftien jaar geleden getransformeerd tot een ‘cultuurplek’ waar grote evenementen worden gehouden.

oude foto van gashouder

Het project om van het dak van de gashouder een zonnefabriek te maken begon al 3 jaar geleden. Noortje van Kleef, voorzitter van de coöperatie Ecostroom, vertelt: “We hadden vijf jaar geleden al een project op het dak van de Praxis gerealiseerd, aan de overkant van de Haarlemmerweg, en we waren op zoek naar nieuwe daken. Het dak van de gashouder leek een uitgelezen plek voor een groot, aaneengesloten systeem.” Toch duurde het tot januari 2018 voordat de intentieverklaring rondkwam. En net toen alles in orde leek, wisselde het Westergasterrein van eigenaars, wat alles weer op losse schroeven zette. “Gelukkig bleken de nieuwe eigenaars heel enthousiast over het project, waardoor we toch snel verder konden.”, aldus Noortje.

Op zoek naar grote daken

Ecostroom is een coöperatie die groene stroomprojecten realiseert in Amsterdam en omgeving.  Noortje legt uit: “We zoeken naar grote daken waar we veel zonnepanelen op kunnen leggen. Vervolgens zoeken we naar deelnemers om de stroom aan te verkopen. Op die manier willen we de energietransitie versnellen.” De deelnemers, vaak mensen die geen eigen dak hebben en daarom geen eigen zonnepanelen kunnen plaatsen, maken dan gebruik van de zogenaamde postcoderoos-regeling. Ze kopen via de coöperatie een aantal zonnepanelen en worden door Ecostroom betaald voor de opbrengst van hun panelen (de marktprijs, ongeveer 6 cent per kWh). Daarnaast krijgen ze van hun energieleverancier de energiebelasting op de opgewekte stroom vergoed. Daarmee wordt het net alsof ze de zonnepanelen op hun eigen dak hebben liggen. Vroeger was dit alleen mogelijk voor mensen die klant waren bij Greenchoice, maar tegenwoordig doen meerdere energieleveranciers mee. De deelnemers kunnen precies zien hoeveel energie hun panelen hebben opgewekt met behulp van een app.

Voor de installatie op het Westergasterrein is Ecostroom in zee gegaan met Zonnefabriek. Noortje vertelt waarom: “We hadden al twee andere projecten met Zonnefabriek gerealiseerd, namelijk op het dak van de augurkenfabriek van Kesbeke en op het dak van het Huygens college. Wat voor ons belangrijk is, is dat de installaties kwalitatief goed zijn, want wij blijven 15 jaar lang eigenaar van de systemen. Voor ons is het dus geen optie om een systeem ‘quick en dirty’ te laten plaatsen, want daarmee schieten we onszelf in de voet. De installaties van Zonnefabriek zitten kwalitatief goed in elkaar.” Daarom is er voor dit systeem ook gekozen voor de hoge kwaliteit van Q-cells 300 Wp panelen in combinatie met 4 grote SMA omvormers van het type ‘Sunny TriPower CORE1’ met een vermogen van 50 kW per stuk.

panelen en omvormers gashouder

Ecostroom blijft zoeken naar nieuwe daken om vol met zonnepanelen te leggen, bijvoorbeeld op het Bedrijven centrum in Osdorp, en er wordt gewerkt aan uitbreiding van bestaande systemen zoals op het Huygens College. Op het Westergasterrein zijn de mogelijkheden voor uitbreiding beperkt: De daken van andere gebouwen dan de gashouder zijn zogenaamd ‘zichtdaken’ (d.w.z. ze zijn vanaf de grond te zien) en vanwege de monumentenstatus van de gebouwen is plaatsing van panelen daar niet toegestaan. 

Goed letten op het gewicht!

Voor de Zonnefabriek was de installatie op de Gashouder een mooie klus. Onze adviseur Diederik die het project begeleidde, vertelt: “Iedere installatie is natuurlijk anders maar bij grotere klussen komen er weer nèt wat meer dingen bij kijken. Zo moesten er een aantal constructieberekeningen worden uitgevoerd om zeker te zijn dat het dak van de gashouder de zonnepanelen, inclusief ballast, wel kon dragen. Ook bij de hijswerkzaamheden moesten we erop letten dat we het gewicht van de panelen, montagemateriaal en ballast goed over het dak verdeelden.”

hijskraan bij gashouder

Zonnefabriek is blij met dit mooie project dat maar weer eens duidelijk maakt hoeveel er nog mogelijk is met zonne-energie, en hoe snel de dingen veranderen. Ondanks de aanloop van drie jaar blijft Noortje optimistisch over de mogelijkheid om snel over te schakelen op schone energie: “Toen de gashouder werd gebouwd in 1903 dacht men dat ze hem wel voor 100 jaar gingen gebruiken. Maar toen er eenmaal gas werd gevonden in Slochteren, was het binnen een paar jaar afgelopen. Dat is een mooi voorbeeld van hoe snel zo’n energietransitie kan gaan!” Laten we met ons allen eraan werken dat ook de huidige energietransitie van vervuilende naar groene stroom minstens zo snel zal verlopen: Zonnefabriek draagt graag haar steentje bij.

Op 6 september is het zonnestroom systeem op de gashouder officieel geopend. Kijk hieronder voor een mooi filmpje van de installatie:  

Weten wat bij u mogelijk is?

Vraag vrijblijvend advies aan
Advies aanvragen

Gerelateerd nieuws

Nieuws berichten
2017-11-06
De technologische ontwikkelingen op het gebied van zonnepanelen staan nooit stil. Wat is de laatste stand van zaken? Zonnefabriek geeft u een update.

lees meer ›