Bliksembeveiliging en zonnepanelen

Bliksembeveiliging en zonnepanelen

Welke maatregelen kun je nemen tegen schade door bliksem?

Bliksembeveiliging en zonnepanelen

Zonnepanelen op het dak vergroten de kans op blikseminslag niet, gelukkig. Maar..: als er dan tòch een blikseminslag plaatsvindt op of nabij de woning, dan heeft de bliksem nog een extra weg om het huis binnen te komen, namelijk via de kabels van en naar het dak. Hoe gaan we daarmee om?

Hessel van den Berg
27 augustus 2019

Bliksem kan een boel schade aanrichten, maar toch hebben maar weinig woningen bliksembeveiliging in de meterkast, omdat de kans op bliksem nou eenmaal heel klein is. De meterkast is de meest logische plek voor bliksembeveiliging, omdat de overspanning van een blikseminslag in de buurt via de stroomkabels het huis binnen kan komen. Maar de stroomkabels zijn niet de enige manier voor bliksem om binnen te geraken: ook de kabels voor communicatie kunnen een ingang zijn (waarbij de router voor het internet flink beschadigd kan raken!) en, voor wie zonnepanelen heeft, kunnen de kabels vanaf het dak naar de omvormer nog een derde toegangspoort vormen.

Overspanningspiek bij de omvormer

Schade door bliksem kan resulteren in kapotte stopcontacten, uitgebrande meterkasten en huishoudelijke toestellen die stuk gaan. Het gaat hierbij om materiële schade die meestal door de verzekering wordt gedekt, en, hoewel er veel gedoe bij komt kijken, uiteindelijk kan het allemaal worden opgelost. Vervelender wordt het, wanneer computers of hard drives met foto’s en andere bestanden erop onherstelbaar beschadigd raken. In het ergste geval ben je dan stukken die belangrijk zijn of sentimentele waarde hebben, voor altijd kwijt.

bliksembeveiliging voor de meterkastZoals gezegd is de meterkast de meest logische plek om te beginnen met bliksembeveiliging. Maar als je zonnepanelen hebt, is het goed om ook na te denken over bliksembeveiliging aan de omvormer. De omvormer staat aan de ingang waar de DC (gelijkstroom)-kabels van de zonnepanelen het huis binnenkomen, en daarom zou dat ook de uitgelezen plek zijn om bliksembeveiliging te plaatsen. Als die er niet is, riskeer je dat een overspanningspiek de omvormer kapot maakt en in het ergste geval verder het huis binnendringt, hoewel we bij Zonnefabriek meestal zien dat de schade tot de omvormer zelf beperkt blijft. Overigens kregen we bij ons bezoek aan de ‘omvormer-reparatie-fabriek’ te horen dat schade door indirecte bliksem vaker voorkomt dan mensen denken.

Wat kun je doen aan bliksembeveiliging voor omvormers?

Omvormers hebben standaard al een bepaalde bescherming tegen de gevolgen van bliksem op middellange afstand. Het risico op overspanning wordt verkleind door de kabels op het dak zodanig aan te leggen dat de inductielus zo klein mogelijk wordt gehouden; dit is dan ook iets waar onze installateurs altijd op letten.

Een hogere bescherming, namelijk overspanningsbeveiliging type 2 (iets hogere bescherming) of type 1 (de hoogste bescherming), wordt geboden door speciale overspanningsmodules. Er bestaan speciale kastjes voor die bij de omvormer in de buurt kunnen worden gemonteerd en die spanningspieken kunnen afleiden naar de aarde. De kastjes met de modules zijn echter relatief duur en daarom voor de meeste woningen niet interessant.

Nieuwe regels in de NEN1010

Sinds een aantal jaar schrijft de NEN1010 (de Nederlandse norm voor elektrotechnische installaties) voor dat er in bepaalde gevallen overspanningsbeveiliging, of SPD (van: Surge Protection Device) type 2 is voorgeschreven bij omvormers voor zonnepanelen. Of dit nodig is, hangt af van de lengte van de DC-kabels tussen zonnepanelen en omvormer, en van de frequentie van blikseminslag. De SPD’s zijn pas bij zeer lange kabels verplicht (zie de tabel), dus dat komt maar zelden voor. De situatie is anders wanneer er op een gebouw al bliksembeveiliging aanwezig is, in de vorm van bliksemafleiders. Als die er zijn, en de zonnepanelen installatie staat te dicht bij de bliksemafleiders in de buurt, dan kunnen SPD’s type 1 en 2 nodig zijn.

uitrekenen van de 'kritische lengte' voor de bekabeling (bron: NEN1010)

uitrekenen van de 'kritische lengte' voor de bekabeling (bron: NEN1010)

Wat beveelt Zonnefabriek aan?

Voor de meeste gewone woningen is een extra bliksembeveiliging aan de kant van de omvormer wat veel van het goede. Alleen als u vanwege speciale apparatuur in huis echt zeker wilt zijn van voldoende bescherming, en tegelijk maatregelen heeft genomen in uw meterkast en bij uw communicatiekabels, dan is een extra overspanningsbeveiliging bij de omvormer aan te raden. Zonnefabriek kan u helpen deze aan te schaffen en te installeren.

Voor de meeste omvormers is de montage van SPD’s duur in vergelijking met de kans op schade. Voor bepaalde modellen is het echter relatief simpel om een SPD type 2 te monteren: deze toestellen hebben binnen de behuizing een speciale uitsparing waar de modules eenvoudig in geklikt kunnen worden. Het gaat hierbij om de grotere Sunny TriPowers van SMA, zoals de STP15.000, 20.000 en 25.000TL-30. Daarom bevelen we tegenwoordig aan om bij deze modellen de optionele SPD’s bij te bestellen. En ook voor de grotere CORE1 omvormers van 50 kW die bij grote installaties worden toegepast, is geïntegreerde bliksembeveiliging wel een must.

Heeft u vragen over bliksembeveiliging en wilt u weten wat het voor uw installatie kan betekenen? Stuur dan een mailtje naar service@zonnefabriek.nl. We informeren u graag over de mogelijkheden.

Weten wat bij u mogelijk is?

Vraag vrijblijvend advies aan
Advies aanvragen

Gerelateerd nieuws

Nieuws berichten
2019-10-04
Zonnefabriek is met haar 10jaar één van de oudste zonnepanelen installateurs van Nederland. Daarmee bereiken de eerste klanten ook een mijlpaal: 10 jaar hun eigen Zonnefabriek! Even geleden kregen wij een leuke mail van de heer Schiphouwer (Hans) uit Emmen, met hierin een overzicht van de jaaropbrengst van de afgelopen 10 jaar. De heer Schiphouwer is een echte pionier op het gebied van zonne-energie. Wij spraken met hem over zijn zonne-installatie en andere – duurzame – zaken!

lees meer ›
2017-09-13
Dat blikseminslag schade kan veroorzaken is iedereen wel bekend. Jaarlijks krijgt Nederland te maken met zo’n 100.000 blikseminslagen. Wat kunt u doen om zich tegen schade door bliksem te beschermen, en wat is er nodig? Speelt het hebben van zonnepanelen ook een rol?

lees meer ›
2017-04-12
Als de monteurs van de Zonnefabriek de zonnepanelen aan elkaar verbinden op het dak, dan letten ze erop dat ze de inductielus zo klein mogelijk houden. Maar wat is dat eigenlijk, een inductielus? En waarom moet deze klein zijn?

lees meer ›