Opinie: Beloof geen subsidie

Opinie: Beloof geen subsidie
  • Opinie: Beloof geen subsidie

Beloof geen subsidie op zonnepanelen

Voor politici en partijen die groene energie willen stimuleren, ligt het voor de hand om zonnepanelen te subsidieren. En het is waar: vorige subsidies voor zonne-energie zijn van onschatbare waarde geweest. De afgelopen jaren hebben voortrekkers nét dat duwtje gekregen om met zonne-energie te experimenteren. Beginnende solarbedrijven konden ervaring opdoen en uitgroeien tot experts. Dankzij die 'groene' politiek draait de markt voor zonnepanelen nu op volle toeren. Dwars door de crisis.
Maar voor de schrijvers van verkiezingsprogramma's is het goed om te weten: nieuwe zonne-subsidies voor particulieren doen nu meer kwaad dan goed. Dat zit zo.
 
Afwachten
Een subsidie-regeling is er nooit van de ene op de andere dag. Tussen de eerste aankondiging in verkiezingsprogramma of persbericht en de werkelijke invoering zit al gauw een paar maanden, soms wel een jaar. En al die tijd koopt niemand zonnepanelen. Want als er geld in zicht is, willen de meeste mensen nog best even wachten.
Dat subsidie een markt verstoort is natuurlijk niks nieuws. Maar in dit geval is alleen het voornemen al een risico. Een voorbeeld: de provincie Limburg vergadert al sinds januari over een subsidie voor zonnepanelen. Sinds die tijd heeft mijn bedrijf nog maar bij twee particulieren in Limburg zonnepanelen geinstalleerd; in andere provincies zijn dat er tientallen per maand. Inmiddels is het Limburgse college gevallen en staat zonne-energie voorlopig onderaan de prioriteitenlijst. Maar het plan is niet officieel van tafel, dus blijft iedereen afwachten. Voor kleinere Limburgse solarbedrijven, die veel hebben geinvesteerd in kennis over zon-instraling en stroomopwekking, is die onzekerheid dodelijk. Een bedrijf kan niet zomaar een paar maanden omzet missen. Dat is ironie: het voornemen om met zonne-energie voorop te lopen, zet Limburg nu juist op achterstand.
In Den Haag is in het nieuwe begrotingsakkoord een mogelijke BTW-verlaging voor zonnepanelen aangekondigd. Dat voornemen kan hetzelfde effect hebben, maar dan voor heel Nederland. Zolang die BTW-verlaging in de lucht blijft hangen, ligt de zonnemarkt voor particulieren helemaal stil. Dat is zonde. En toch is dat niet het grootste bezwaar tegen nieuwe subsidies.
 
Meevaller is geen stimulans
Voorstanders zullen zeggen dat een subsidie het wachten waard is, omdat die uiteindelijk de aanschaf van zonnepanelen stimuleert. Dat was inderdaad zo, maar tegenwoordig hebben particulieren helemaal geen subsidie meer nodig om zonnepanelen te kopen. Zonnepanelen zijn het afgelopen jaar stukken goedkoper geworden, mede door groene politiek. Tegelijkertijd is de prijs van 'grijze' elektriciteit gestegen. Daardoor is het laten installeren van zonnepanelen plotseling een volledig rendabele investering. Wie een paar duizend euro spaargeld (en een zonnig dak) heeft, doet er goed aan om zonnestroom te gaan opwekken; de besparing op energiekosten levert meer op dan welke spaarrente ook.
Alle opdrachten die door de belofte van subsidie in de ijskast staan, zouden zonder zicht op subsidie al lang zijn uitgevoerd. Als er straks alsnog geld beschikbaar komt, gaat dat dus vooral naar particulieren die eigenlijk geen stimulans nodig hadden. Een meevaller voor de opdrachtgevers, maar de belastingbetaler krijgt er geen extra zonnepanelen voor. Op dit moment kan Nederland zijn belastinggeld beter besteden.
Nogmaals; dit is géén pleidooi tegen groene politiek. Integendeel. Particuliere woningbezitters zijn maar een klein deel van het potentieel voor zonne-energie. Juist omdat het beleid voor hen succesvol was, zijn nu maatregelen nodig om andere drempels te slechten. Het huidige belastingvoordeel voor grootverbruikers van energie bijvoorbeeld, neemt voor bedrijven de prikkel weg om zelf energie op te wekken. En voor zonne-energie op sociale huurwoningen zou het goed zijn als er een regeling komt om gezamenlijk opgewekte stroom onderling te mogen verdelen.
 
De beste stimulans voor zonne-energie is een stijgende energieprijs. En dat gaat vanzelf. Particuliere huishoudens hebben voor zonnepanelen geen subsidie meer nodig, hoogstens wat informatie of aanmoediging. Maar als je ze een extraatje belooft, is het niet gek dat ze daarop gaan zitten wachten.